Torpedownia w Babich Dołach

O gdyńskich torpedowniach słyszał zapewne każdy miłośnik historii II wojny światowej i nie tylko.

Niemieckie Zakłady Doświadczalne badań nad torpedami zlokalizowano w Gotenhafen (Gdynia). W tym rejonie zostały wybudowane dwa ośrodki badawcze. Jednym z nich był Torpedowafenplatz Hexengrund (dziś Babie Doły), był ośrodkiem badawczym Luftwaffe (lotnictwo), gdzie głównie pracowano nad torpedami lotniczymi. Drugi ośrodek Torpedoversuchsanstalt Oxhöft (Oksywie) był natomiast ośrodkiem badawczym Kriegsmarine (marynarka wojenna), gdzie pracowano nad torpedami akustycznymi. Oba ośrodki, niezależne od siebie, połączone były kolejką wąskotorową zwaną przez Niemców Kaschubenexpreß (Kaszubski Expres), biegnącą wzdłuż plaży od portu na Oksywiu do ośrodka w Babich Dołach. Ośrodki korzystały także z jednego wspólnego poligonu na zatoce Gdańskiej, na wysokości Jastarni.

Korzystając ze sposobności przebywania akurat w rejonie Babich Dołów oraz z tego, iż za kilka lat po zakładach TWP mogą pozostać już tylko prasowe publikacje i zdjęcia (obiekt nieremontowany i pozostawiony na pastwę losu od zakończenia wojny) postanowiłem zając się właśnie min. Obiekt TVA na Oksywiu wykorzystywany jest do dnia dzisiejszego przez Marynarkę Wojenną, więc mam nadzieję, że nie podzieli losu torpedowni z Babich Dołów.

Wracając do naszej torpedowni. Budowę kompleksu badawczego Torpedowafenplatz Hexengrund w Babich Dołach, w skład którego wchodziło kilkanaście budynków (warsztaty, magazyn głowic i torped, hamownia silników, elektrownia, torpedownia wraz z drewnianym portem oraz lotnisko z dwoma pasami startowymi) został uroczyście oddany do użytku w dniu 4 lipca 1942 roku (rozkaz powołujący ośrodki badawcze torped Luftwaffe podpisano w listopadzie 1940 r.) Torpedownia z lądem była połączona drewnianym pomostem, (który został zniszczony w latach 90. XX w. by utrudnić dostęp do tego miejsca).

Niemcy w momencie rozpoczęcia wojny nie posiadali własnych torped lotniczych. Początkowo dysponowali włoskimi torpedami typu F5W (które zostały zakupione w kilku partiach) oraz niewielkiej partii lotniczych torped japońskich. Rozpoczęto więc intensywne prace konstrukcyjne i próby własnych torped lotniczych typu F5, opierając się głównie na Zakładach Doświadczalnych w Babich Dołach. Od budynku torpedowni został wytyczony tor prób poligonu, gdzie testowano torpedy serii F5. Natomiast inny tor prób wyznaczono dla torped zrzucanych z samolotów (typu Ju­52, He­111, Me­108, FW189). Na wysokości Juraty i Jastarni, na wodach zatoki zbudowano punkty obserwacyjne wraz z pomostami dla jednostek pływających, które zabezpieczały próby oraz wyławiały testowane torpedy i dostarczały z powrotem do zakładów w celu przeprowadzenia wtórnych badań. Działania te doprowadziły do powstania niemieckiej torpedy lotniczej F5b, którą następnie użyto w wielu działaniach niemieckiego lotnictwa morskiego. Jak podają źródła, łącznie każdego dnia wystrzeliwano z torpedowni i zrzucano z samolotów, startujących z lotniska Babie Doły, ponad 200 torped lotniczych.

Podczas obrony Babich Dołów w 1945 roku lotnisko zostało wysadzone w powietrze, a jednym z pasów zepchnięto do wody pojazdy bojowe i sprzęt wojskowy, by nie dostał się w ręce zdobywców. Torpedownia zakończyła swoją działalność w kwietniu 1945 r. wraz z ewakuacją kilkudziesięciu tysięcy niemieckich żołnierzy z Kępy Oksywskiej na Hel.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s